ตื่นนอนแล้วปวดหัว เกิดจากอะไร? อาการแบบไหนควรรีบไปหาหมอ

ตื่นนอนแล้วปวดหัว เกิดจากสาเหตุใดบ้าง

อาการปวดศีรษะในช่วงเช้าไม่ได้เกิดขึ้นเองโดยไม่มีที่มาที่ไป แต่เป็นผลลัพธ์จากกระบวนการทางร่างกายที่ผิดปกติในขณะที่เราหลับ หรือพฤติกรรมบางอย่างที่เราทำก่อนเข้านอน สาเหตุของอาการตื่นนอนแล้วปวดหัวนั้นมีความหลากหลาย ตั้งแต่ปัจจัยภายนอกเล็กน้อยไปจนถึงโรคประจำตัวที่ต้องการการรักษาอย่างจริงจัง การเข้าใจสาเหตุที่แท้จริงคือจุดเริ่มต้นที่สำคัญที่สุดในการแก้ไขปัญหา

ภาวะการนอนหลับผิดปกติ

หนึ่งในสาเหตุหลักที่พบบ่อยที่สุดคือภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น หรือ OSA ซึ่งทำให้ร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอในขณะนอนหลับ ส่งผลให้ระดับคาร์บอนไดออกไซด์ในเลือดสูงขึ้น และทำให้หลอดเลือดในสมองขยายตัวจนเกิดอาการปวดหัวเมื่อตื่นขึ้น นอกจากนี้ การนอนกรนเสียงดังยังรบกวนคุณภาพการนอน ทำให้หลับไม่ลึก ร่างกายไม่ได้พักผ่อนอย่างเต็มที่ สมองจึงเกิดความอ่อนล้าสะสม ซึ่งในกรณีนี้การรักษาด้วย เครื่อง CPAP มักเป็นวิธีที่แพทย์แนะนำเพื่อช่วยเปิดทางเดินหายใจ

การนอนน้อยหรือนอนมากเกินไป

ความเครียดและพฤติกรรมการนอนกัดฟัน

โรคประจำตัวหรือการใช้ยาบางชนิด

ผู้ที่มีโรคประจำตัวบางอย่าง เช่น โรคไมเกรน โรคความดันโลหิตสูง หรือโรคซึมเศร้า มีความเสี่ยงที่จะเกิดอาการปวดศีรษะในตอนเช้าได้มากกว่าปกติ นอกจากนี้ ยาบางชนิดที่ใช้รักษาโรค ก็อาจมีผลข้างเคียงที่รบกวนวงจรการนอนหลับ หรือทำให้เกิดอาการปวดหัวได้ เช่น ยาขยายหลอดเลือด ยานอนหลับบางประเภท หรือแม้แต่การใช้ยาแก้ปวดติดต่อกันเป็นเวลานาน ก็อาจทำให้เกิดภาวะปวดหัวจากการใช้ยาเกินขนาด หรือ Rebound Headache ได้

ปัจจัยจากพฤติกรรมและสภาพแวดล้อมการนอน

ท่านอนที่ไม่เหมาะสม เช่น การนอนคว่ำ อาจทำให้กล้ามเนื้อคอและไหล่เกิดการตึงเครียด รวมถึงการใช้หมอนที่สูงหรือต่ำเกินไปจนไม่รองรับสรีระกระดูกสันหลังช่วงคอ ก็เป็นสาเหตุสำคัญของอาการปวดหัว นอกจากนี้ สภาพแวดล้อมในห้องนอนที่ไม่เอื้ออำนวย เช่น อากาศที่ไม่ถ่ายเท อุณหภูมิที่ร้อนหรือหนาวเกินไป หรือแม้แต่ภาวะขาดน้ำจากการดื่มน้ำไม่เพียงพอก่อนนอน ก็ล้วนเป็นปัจจัยกระตุ้นให้เกิดอาการไม่สบายศีรษะในตอนเช้าได้

ผลกระทบจากการตื่นนอนแล้วปวดหัว

การเริ่มต้นวันที่ไม่สดใสนั้นส่งผลเสียมากกว่าแค่ความรำคาญใจ อาการปวดศีรษะเรื้อรังในตอนเช้าเปรียบเสมือนโดมิโนตัวแรกที่ล้มลงและส่งแรงกระแทกไปยังส่วนอื่น ๆ ของชีวิต หากปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ได้รับการแก้ไข อาการตื่นนอนแล้วปวดหัวอาจกลายเป็นปัญหาสุขภาพเรื้อรังที่บั่นทอนทั้งร่างกายและจิตใจ

กระทบการใช้ชีวิตประจำวันและประสิทธิภาพการทำงาน

เมื่อเราตื่นมาพร้อมความเจ็บปวด สมองจะทำงานได้ช้าลง สมาธิในการจดจ่อกับงานลดน้อยลง และความสามารถในการตัดสินใจอาจผิดพลาดได้ง่ายขึ้น อาการปวดหัวยังส่งผลโดยตรงต่ออารมณ์ ทำให้เกิดความหงุดหงิดง่าย ความอดทนต่ำ ซึ่งอาจกระทบต่อความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนร่วมงานหรือคนในครอบครัว ทำให้คุณภาพชีวิตโดยรวมแย่ลง และอาจทำให้เรารู้สึกหมดไฟในการทำกิจกรรมต่าง ๆ

เสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพระยะยาว

หากอาการปวดหัวเกิดจากภาวะหยุดหายใจขณะหลับและไม่ได้รับการรักษา ร่างกายจะต้องเผชิญกับภาวะขาดออกซิเจนซ้ำ ๆ ทุกคืน ซึ่งเป็นการเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคร้ายแรงในอนาคตอย่างมีนัยสำคัญ เช่น โรคหลอดเลือดสมอง โรคหัวใจขาดเลือด และภาวะหัวใจล้มเหลว นอกจากนี้ การพักผ่อนที่ไม่มีคุณภาพอย่างต่อเนื่องยังทำให้ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง และเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าและความผิดปกติทางอารมณ์ในระยะยาว

วิธีแก้ตื่นนอนแล้วปวดหัว

ข่าวดีคืออาการปวดศีรษะยามเช้าส่วนใหญ่สามารถบรรเทาหรือรักษาให้หายขาดได้ หากเราทราบสาเหตุที่แท้จริงและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเหมาะสม การดูแลตัวเองเบื้องต้นด้วยตื่นนอนแล้วปวดหัววิธีแก้ตามหลักสุขอนามัยการนอนหลับที่ดี จะช่วยคืนความสดชื่นและสุขภาพที่ดีกลับมาสู่เช้าวันใหม่ของเราได้

สร้างตารางการนอนที่สม่ำเสมอและเหมาะสม

การเข้านอนและตื่นนอนในเวลาเดิมทุกวัน รวมถึงวันหยุดสุดสัปดาห์ จะช่วยปรับนาฬิกาชีวิตของร่างกายให้สมดุล ร่างกายจะเรียนรู้ช่วงเวลาในการหลั่งฮอร์โมนเมลาโทนินเพื่อช่วยในการนอนหลับ และเตรียมความพร้อมสำหรับการตื่นอย่างสดชื่น การนอนให้เพียงพอประมาณ 7 ถึง 8 ชั่วโมงต่อคืนเป็นระยะเวลาที่เหมาะสมสำหรับผู้ใหญ่ เพื่อให้สมองได้ผ่านกระบวนการฟื้นฟูครบทุกวงจรการนอน ลดโอกาสการเกิดอาการมึนงงหลังตื่น

ปรับปรุงสภาพแวดล้อมในห้องนอนให้เอื้อต่อการพักผ่อน

ห้องนอนควรเป็นสถานที่ที่เงียบสงบ มืดสนิท และมีอุณหภูมิที่เย็นสบายพอเหมาะ การเลือกเครื่องนอนที่มีคุณภาพเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะหมอนที่ควรมีความสูงพอดีและรองรับส่วนโค้งเว้าของคอเพื่อลดอาการเกร็งของกล้ามเนื้อ นอกจากนี้ การดูแลให้อากาศในห้องถ่ายเทสะดวก จะช่วยให้ร่างกายได้รับออกซิเจนเพียงพอตลอดคืน ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการลดอาการปวดหัวที่เกิดจากการคั่งของคาร์บอนไดออกไซด์

หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มคาเฟอีน แอลกอฮอล์ และอาหารมื้อหนักก่อนนอน

เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนและแอลกอฮอล์เป็นตัวการสำคัญที่รบกวนคุณภาพการนอน แอลกอฮอล์อาจทำให้หลับเร็วแต่จะทำให้หลับไม่ลึกและตื่นบ่อยในช่วงดึก อีกทั้งยังทำให้ร่างกายขาดน้ำ ซึ่งเป็นสาเหตุของอาการปวดหัว ส่วนอาหารมื้อหนักหรืออาหารรสจัดก่อนนอนจะทำให้ระบบย่อยอาหารทำงานหนักและอาจเกิดกรดไหลย้อน รบกวนการพักผ่อน ดังนั้นควรงดสิ่งเหล่านี้อย่างน้อย 4 ถึง 6 ชั่วโมงก่อนเข้านอน

ฝึกจัดการความเครียดและความวิตกกังวล

เนื่องจากความเครียดเป็นสาเหตุหลักของการนอนกัดฟันและปวดหัวจากความตึงเครียด การผ่อนคลายสมองก่อนนอนจึงเป็นวิธีแก้ที่ตรงจุด เราอาจใช้วิธีการทำสมาธิ ฝึกหายใจเข้าออกลึก ๆ การอ่านหนังสือเนื้อหาเบาสมอง หรือการฟังเพลงบรรเลงเพื่อปรับคลื่นสมองให้สงบ หลีกเลี่ยงการเล่นโทรศัพท์มือถือหรือติดตามข่าวสารที่เคร่งเครียดก่อนนอน เพื่อลดการกระตุ้นระบบประสาทและช่วยให้กล้ามเนื้อผ่อนคลายลง

ตื่นนอนแล้วปวดหัวแบบไหนที่ควรไปพบแพทย์

แม้ว่าอาการปวดหัวตอนเช้าส่วนใหญ่จะจัดการได้ด้วยการปรับพฤติกรรม แต่ในบางกรณี อาการตื่นนอนแล้วปวดหัวอาจเป็นสัญญาณของโรคร้ายแรงที่ซ่อนอยู่ หากสังเกตพบความผิดปกติที่รุนแรงหรือแตกต่างไปจากเดิม การรีบปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริงคือทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุด

อาการปวดหัวรุนแรงขึ้นหรือเป็นเรื้อรัง

หากเราพบว่าอาการปวดหัวมีความรุนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ ในแต่ละวัน หรือมีความถี่ในการปวดมากกว่า 2 ครั้งต่อสัปดาห์ แม้จะพยายามกินยาบรรเทาอาการหรือพักผ่อนแล้วแต่อาการก็ยังไม่ทุเลาลง ลักษณะอาการเช่นนี้อาจบ่งชี้ถึงความผิดปกติทางระบบประสาท หรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับที่รุนแรง ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดด้วยเครื่องมือทางการแพทย์ หรือการทำ Sleep Test

มีอาการผิดปกติอื่น ๆ ร่วมด้วย

สัญญาณอันตรายที่ควรระวังคืออาการปวดหัวที่มาพร้อมกับความผิดปกติทางร่างกายอื่น ๆ เช่น อาการตาพร่ามัว มองเห็นภาพซ้อน คอแข็งจนก้มหน้าไม่ได้ แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด มีไข้สูง หรือมีอาการคลื่นไส้อาเจียนอย่างรุนแรงร่วมด้วย อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของโรคทางสมอง เช่น เนื้องอกในสมอง เลือดออกในสมอง หรือเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ซึ่งถือเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที

ตื่นนอนแล้วปวดหัวจากหยุดหายใจขณะหลับปรึกษา P.K. Healthcare and Medical

หากสงสัยว่าอาการปวดหัวตอนเช้าเกิดจากการนอนกรนหรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับ P.K. Healthcare and Medical ยินดีให้คำปรึกษา เราเป็นตัวแทนจำหน่ายอย่างเป็นทางการของ ResMed ผู้นำระดับโลกด้านเทคโนโลยีการนอนหลับ เราพร้อมดูแลท่านด้วยทีมงานมืออาชีพ ตั้งแต่การแนะนำเครื่อง CPAP ที่เหมาะสมกับไลฟ์สไตล์ ไปจนถึงบริการหลังการขายที่ครบวงจร เพื่อให้ท่านกลับมานอนหลับได้อย่างเต็มอิ่มและตื่นขึ้นมาพร้อมความสดใสในทุกเช้า

สรุปบทความ

อาการตื่นนอนแล้วปวดหัวไม่ใช่เรื่องปกติที่เราควรละเลย เพราะอาจเกิดจากหลายสาเหตุ ตั้งแต่พฤติกรรมการนอนที่ไม่เหมาะสม ความเครียด ไปจนถึงโรคที่ต้องเฝ้าระวังอย่างภาวะหยุดหายใจขณะหลับ การหมั่นสังเกตตัวเองและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมตามวิธีแก้ที่เราแนะนำจะช่วยบรรเทาอาการได้ แต่หากอาการยังคงเรื้อรังการพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยและรักษาที่ต้นเหตุคือสิ่งสำคัญที่สุด เพื่อสุขภาพที่ดีในระยะยาว

FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอาการปวดหัวหลังตื่นนอน

การเปลี่ยนหมอนช่วยแก้อาการปวดหัวหลังตื่นนอนได้จริงหรือ

การเปลี่ยนหมอนสามารถช่วยลดอาการปวดหัวได้จริง หากสาเหตุเกิดจากสรีระที่ไม่เหมาะสมขณะนอนหลับ หมอนที่ดีต้องรองรับกระดูกคอให้อยู่ในระนาบเดียวกับกระดูกสันหลัง ไม่สูงหรือต่ำจนเกินไป หากหมอนเดิมเสื่อมสภาพ ยุบตัว หรือแข็งเกินไป จะทำให้กล้ามเนื้อคอและบ่าเกร็งตัวตลอดคืน ส่งผลให้เลือดไหลเวียนไปเลี้ยงสมองไม่สะดวกและเกิดอาการปวดศีรษะเมื่อตื่นนอน

การดื่มกาแฟก่อนนอนส่งผลต่ออาการปวดหัวตอนเช้าอย่างไร

คาเฟอีนในกาแฟมีฤทธิ์กระตุ้นประสาทและขับปัสสาวะ การดื่มกาแฟก่อนนอนจะทำให้เรานอนหลับไม่สนิทและตื่นกลางดึกบ่อยครั้ง ส่งผลให้ร่างกายพักผ่อนไม่เพียงพอ นอกจากนี้ ฤทธิ์ขับปัสสาวะยังทำให้ร่างกายขาดน้ำ ซึ่งเป็นสาเหตุโดยตรงของอาการปวดหัว นอกจากนั้นในผู้ที่ติดกาแฟ หากระดับคาเฟอีนในเลือดลดลงต่ำมากในช่วงเช้า ก็อาจเกิดอาการถอนคาเฟอีนที่ทำให้ปวดหัวได้เช่นกัน

อาการปวดหัวหลังตื่นนอนสามารถหายเองได้หรือไม่

หากอาการปวดหัวเกิดจากสาเหตุชั่วคราว เช่น การนอนผิดท่า หรือการดื่มน้ำน้อย อาการมักจะหายไปเองได้หลังจากตื่นนอนไม่นาน หรือเมื่อได้ดื่มน้ำและยืดเหยียดกล้ามเนื้อ แต่หากอาการเกิดจากโรคประจำตัว หรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับ อาการจะไม่สามารถหายขาดได้เองและมักจะเป็นเรื้อรัง ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการรักษาที่ต้นเหตุทางการแพทย์จึงจะทำให้อาการหายไปได้อย่างถาวร

เรียบเรียงโดย : ภคิณ จินดาพล
Sleep Specialist